بهترین میوه برای درمان گرمازدگی در فصل تابستان: در تابستان برای گرمازده نشدن چه میوه ای بخوریم + عکس!

اگر در جمع خانواده شما کودکان و یا سالمندان و حتی مبتلایان به بیماری‌های خاص حضور دارند، موضوع گرمازدگی در فصل تابستان را جدی بگیرید. مصرف میوه‌ مثل هندوانه – طالبی – پرتقال و خانواده مرکبات – خیار – انواع بری – سبزیجات تازه – لبنیات مثل دوغ خنک با نعنا می‌تواند در پیشگیری و کاهش آثار ناشی از گرمازدگی موثر باشد. اگر موافق هستید برویم تا به معرفی بهترین میوه ها برای درمان گرمازدگی بپردازیم. با ورود به فصل تابستان و آغاز فصل گرما، با و یا بدون درنظر گرفتن موضوع گرمایش جهانی، بحران گرمازدگی به یک دغدغه جدی تبدیل شده است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا در جدیدترین مطلب بلاگ میوه فروشی سان میوه به معرفی بهترین میوه برای درمان گرمازدگی بپردازیم. میوه‌ها و خوراکی‌های آبرسان که در تامین آب بدن، الکترولیت‌های حیاتی نقش ایفا می‌کنند، بدن را هیدراته و خنک و عوارض گرمازدگی را برطرف می‌کند. در این مقاله علت‌ و علائم گرمازدگی به ویژه در کودکان و سالمندان را توضیح می‌دهیم و بهترین خوراکی برای گرمازدگی که میوه‌های تازه در صدر فهرست آنها قرار دارند معرفی می‌کنیم.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: گرمازدگی چیست؟

با آغاز فصول گرما در سرتاسر جهان تحت تاثیر گرمایش جهانی مساله گرمازدگی بویژه در کودکان و سالمندان و مبتلایان به بیماری‌های خاص در جوامع مختلف به یک بحران سلامتی تبدیل شده است. فرقی نمی‌کند که فعالیت روتین روزمره خودتان را در محیط بیرون از خانه انجام می‌دهید و یا شغل شما اقتضا می‌کند که زیر تابش مستقیم نور آفتاب کار کنید. هر فعالیت جسمانی که سبب افزایش دمای بدن، کاهش سطح منابع آب و الکترولیت‌ها در بدن شود می‌تواند شما را در معرض گرمازدگی قرار دهد. بنابراین ضروری است که ابتدا بدانیم به چه حالت و علائمی گرمازدگی می‌گویند.

چرا گرمازده می‌شویم؟

گرمازدگی (معادل فارسی عبارت hyperthermia یا Heat Exhaustion) نوعی بیماری ناشی از گرما است که تحت تاثیر قرار گرفتن طولانی مدت بدن در معرض گرما و تابش نور خورشید رخ می‌دهد. تعریق بالا، از دست رفتن آب بدن و الکترولیت‌های مفید سبب می‌شود که اگر به موقع به گرمازدگی رسیدگی نکنیم، در یک موقعیت اورژانسی قرار بگیریم که تهدیدکننده جان فرد باشد.

علائم گرمازدگی

یکی از علت‌هایی که مصرف میوه برای پیشگیری و درمان گرمازدگی مورد توجه پزشکان قرار دارد این است که سرشار از ویتامین‌ها و الکترولیت‌های ضروری بدن هستند و با کاهش دمای بدن به آبرسانی آن هم کمک می‌کنند. شناسایی علائم گرمازدگی برای پیشگیری از وخامت اوضاع سلامتی افراد بسیار مهم است. لزوما تمام این علائم در افراد نمایان نمی‌شود و چنانچه در فصول گرما به فردی برخورد کردید که تعداد قابل توجهی از این نشانه‌ها را در خود دارد؛ باید به سرعت دست به کار شوید:

• تعریق زیاد به طوری که لباس تا حد زیادی خیس و سنگین شود
• خشک شدن دهان و تغلیظ بزاق بهمراه بوی زننده
• ضعف شدید به طوری که انجام یک کار ساده مثل بلند کردن یک لیوان سبک هم مشکل به نظر برسد
• سرگیجه و سنگین شدن سر به حالت غش کردن
• حالت تهوع و در صورت وخامت اوضاع استفراغ
• سردرد شدید
• تاری دید
• افزایش دمای بدن
• گرفتگی، سفت شدن و درد گرفتن عضلات بدن
• تند شدن ضربان قلب که با نفس‌های تند و بریده بریده همراه شود

کمک‌های اولیه موثر در کاهش آثار گرمازدگی

• فرد را به محیط خنک (ترجیحا دارای سیستم تهویه مطبوع) و به دور از تابش مستقیم آفتاب ببرید تا دمای بدنش کاهش پیدا کند.
• دست و صورت و پاهای فرد را با آب خنک بشویید. خنکا و طراوات آب به بهبود آنی حال اکثر افراد کمک زیادی می‌کند.
• برای جبران آب از دسته رفته ضروری است به او آب و مایعات حاوی الکترولیت بنوشانید. از نوشیدنی‌های کافئین‌دار، سودا، الکل‌دار، و حاوی قند مصنوعی در سطح بسیار زیاد خودداری کنید. توجه کنید این مایعات اگر خنک باشند برای مبتلا به گرمازدگی بهتر است اما دمای این نوشیدنی‌ها نباید خیلی پایین و یخ باشد.
• با هدف کاهش سطح فعالیت ارگان‌های بدن و عادی‌سازی ریتم ضربان قلب خوب است که فرد دراز بکشد. جوراب از پاهایش درآورید، دکمه پیراهن او را باز کنید تا هوای خنک به سینه‌اش برسد. اگر حالت بیهوشی و غش دارد می‌توانید کمی پاهایش را رو به بالا بگیرید تا خونرسانی بیشتری به مغز صورت بگیرد. سایر اقدامات نظیر پاشویه با آب خنک، گذاشتن دستمال خیس روی پیشانی هم اگر شرایط اقتضا می‌کند می‌تواند روند بهبودی را تسریع کند.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 1. هندوانه

هندوانه یکی از آبرسان‌ترین میوه‌های تابستانی است، بافت آنرا تا بیش از 90 درصد آب تشکیل می‌دهد و سرشار از ویتامین‌ها ضروری و الکترولیت است. تمام این موارد سبب می‌شود مصرف هندوانه هم در پیشگیری از ابتلا و هم درمان آثار و تبعات گرمازدگی یک گزینه ایده‌آل باشد.

چرا هندوانه یکی از بهترین میوه‌ها برای گرمازدگی است؟ چون مصرف آن بدن را هیدراته و با طراوت نگه می‌دارد. به دلیل برخورداری از ویتامین‌های مختلف برای سلامت پوست و قلب هم مفید است و همه‌جوره یک میوه‌ی عالی برای فصول گرماست.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 2. انبه

انبه هم یکی از میوه‌های فصل گرماست که مصرف آن برای طیف وسیعی از بیماری‌ها خواص حیرت‌انگیز دارد. سرشار از ویتامین ث، الکترولیت‌های ضروری برای بدن، و آبرسان قوی است. به کاهش اسیدیته سطح معده و آثار ناشی از گرمازدگی کمک می‌کند. در بعضی از کشورهایی که گرمازدگی در فصول گرما همه‌گیرتر است، یک اسموتی معروف با ترکیب انبه و انواع بری (توت فرنگی – رزبری – بلوبری) را در طول روز سرو می‌کنند.

طعم خوب این آبمیوه، شیرینی و قند مناسب، دارا بودن الکترولیت‌های ضروری، هیدراسیون بدن و ایجاد احساس خنکا و تازگی مانع از بروز گرمازدگی می‌شود. تمام این موارد سبب می‌شود که مصرف یکی دیگر از میوه‌های فصل تابستان یعنی انبه در پیشگیری و درمان عوارض ناشی از گرمازدگی معجزه کند.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: 3. فالسا

یکی از ناشناخته‌ترین میوه‌هایی که برای درمان گرمازدگی به کار می‌رود فالسا یا آلبالوی گرمسیری است. میوه کوچک فالسا که خاستگاهش به شرق آسیا برمی‌گردد و در میوه‌ فروشی‌‌هایی که میوه‌های خاص عرضه می‌کنند گاها دیده می‌شود، یک میوه‌ی کوچک اما آبدار است.

فالسا یک میوه تابستانه و سرشار از آب و آنتی اکسیدان است. در تایوان، هندوستان، بنگلادش از این میوه برای خنک کردن بدن و آبرسانی فوری بویژه برای کارگرانی که در فصل گرما در فضای باز کار می‌کنند کاربرد دارد. آب میوه‌ی فالسا به جبران آب از دست کمک می‌کند و قدرت بدن را در مواجه با بادهای گرم تابستانی افزایش می‌دهد.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: 4. خیار

ذات و طبع خنک خیار از گذشته برای پیشگیری از ابتلا به گرمازدگی مورد توجه بوده است. یک میوه بی‌ادعا که گروهی از متخصصان تغذیه حتی آنرا در ردیف صیفی‌جات قرار می‌دهند و میوه نمی‌دانند. خیار به دلیل طبع خنک، بافت پر از آب و بدون قند در آبرسانی و تنظیم فوری دمای بدن تاثیر بسزایی دارد.

دلیل استفاده از خیار (و معمولا نعنا در کنار آن) در نوشیدنی‌های تابستانه کاربرد آن در تامین مواد معدنی و ویتامین‌هایی است که در اثر تعریق از بین می‌رود. به علاوه بو و طعم آن سبب ایجاد حس خنکی و سبکی در بدن می‌شود. به همین دلیل خیار یکی از بهترین میوه ها برای درمان گرمازدگی در کودکان است.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: 5. مرکبات

اعضای خانواده‌ی پرجمعیت مرکبات مثل پرتقال، گریپ فروت، و خانواده‌ی لیمو ترش به دلیل برخورداری از ویتامین‌های حیاتی و نیز قابلیت آبگیری و استفاده در نوشیدنی‌های تابستانه یکی از بهترین خوراکی‌ها برای درمان و پیشگیری از گرمازدگی به حساب می‌آیند. این میوه‌ها به هیدراسیون بدن کمک می‌کنند و همزمان سطح قوای ایمنی بدن را فزایش می‌دهند.

مصرف آنها احساس سبکی و شادابی را به افراد می‌دهد. به طور کلی خانواده مرکبات در ایران و سراسر جهان در پایه‌ی خیلی از نوشیدنی‌ها و آبمیوه‌های ترکیبی تابستانه استفاده می‌شوند و یکی از بهترین میوه‌ها و خوراکی‌ها در کاهش آثار گرمازدگی بدن به حساب می‌آیند.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: 6. نارگیل

اگر بخواهیم درست‌تر بنویسیم باید بگوییم “آب نارگیل”! آب نارگیل یک نوشیدنی سرشار از الکترولیت‌های طبیعی است که به بدن در جبران مواد معدنی دفع شده در زمان گرمای شدید کمک می‌کند.

آب نارگیل با سطوح قند بسیار پایین‌تر از نوشیدنی‌های ورزشی و نیز برخورداری از میزان قابل توجهی پتاسیم، سدیم و منیزیم یک گزینه عالی نه فقط برای فرار از گرمازدگی است که برای ورزشکارانی که در فصول گرم به فعالیت‌های بدنی سنگین می‌پردازند. آب نارگیل به دلیل افزایش سطح انرژی و تقویت معده آثار گوارشی گرمازدگی را هم برطرف می‌کند.

بهترین میوه برای برطرف شدن گرمازدگی: 7. انواع بری

توت، توت فرنگی، بلوبری، کرنبری تازه و رزبری از میوه‌های بسیار مفید در برطرف کردن آثار گرمازدگی هستند. میوه‌هایی سرشار از آنتی اکسیدان و ویتامین ث که به دلیل خوشمزگی خیلی نیازی به اصرار برای خوردن آن نیست. میوه‌های خانواده بری همگی برای حفظ آب بدن مفیدند و به ترمیم مشکلات پوستی ناشی از فعالیت طولانی مدت در آفتاب هم کمک می‌کنند. مصرف بری به خصوص برای کودکانی که گرمازده شده‌اند توصیه می‌شود.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 8. گوجه فرنگی

اگر صدای اعتراضتان بلند نمی‌شود که گوجه دیگر میوه نیست (راستش را بخواهید خود نویسنده هم آنرا میوه نمی‌داند!) باید بگوییم متخصصان تغذیه و پزشکان بر اثر معجزه‌آسای خواص گوجه فرنگی در برطرف کردن گرمازدگی تاکید می‌کنند.

گوجه فرنگی هم درست مثل خیار (که خیلی‌ها این دو را در ردیف صیفی جات می‌دانند) با دارا بودن بافتی پر آب که بیش از 95 درصد آنرا تشکیل می‌دهد، و برخورداری از انواع ویتامین‌ها که بعضی از آنها برای بیماری‌های پوستی که تحت تاثیر تابش مستقیم آفتاب ایجاد می‌شوند نیز مفید هستند، در ردیف بهترین خوراکی ها و میوه ها در درمان گرمازدگی قرار می‌گیرند.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: 9. طالبی و گرمک

طالبی، ملون، دستنبو، گرمک همه و همه به همان دلایلی که برای هندوانه برشماردیم از بهترین خوراکی‌ها برای پیشگیری از گرمازدگی مخصوصا برای کودکان و سالمندان به شمار می‌روند. این میوه‌ها به جز آب و ویتامین‌های طبیعی سرشار از پتاسیم هستند که یکی از الکترولیت‌های ضروری بدن است. یکی از عوارض شایع در بین مبتلایان به گرمازدگی گرفتگی عضلات است که پتاسیم این عارضه را تا حد زیادی تسکین می‌دهد.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 10. آناناس

آناناس در خیلی از کشورها به عنوان پادشاه میوه‌ها شناخته می‌شود. طعم فوق‌العاده خوشمزه، دارا بودن ویتامین‌های خیلی زیاد از جمله آنتی اکسیدان، خواص ضد التهابی آن، خواص درمانی آن برای مبتلایان به بیماری‌های قلبی و معده، همه و همه باعث می‌شود آنرا یک داروخانه‌ی طبیعی بدانیم.

آناناس به تامین الکترولیت‌ها و آب از دسته بدن کمک می‌کند. به دلیل خاصیت ضدالتهابی که دارد سبب کاهش تنش و اضطراب در بیمار گرمازده هم می‌شود. آناناس به دلیل طعم خوشمزه و خواصی که برای درمان گرمازدگی دارد پایه‌ی خیلی از نوشیدنی‌های فصل گرما در سراسر جهان است.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 11. هلو

شکل بانمک هلوی گرد و طعم بی‌اندازه خوشمزه آن باعث شده این میوه یکی از محبوب‌ترین میوه‌های جهان باشد. درست است که مردم برای خوردن هلو سر و دست می‌شکنند و پایه‌ی خیلی از دسرها و نوشیدنی‌های خوشمزه در جهان هم هست؛

اما جالب است بدانید که به دلیل خواص آن و برخورداری از ویتامین‌های پرشمار می‌تواند در برطرف کردن ضعف ثانویه‌ی ناشی از گرمازدگی به ویژه در سالمندان و کودکان موثر باشد. هلو شاید انتخاب اول پزشکان در تجویز بهترین میوه برای درمان گرمازدگی نباشد، اما طعم خوب آن و احساس تازگی که پس از خوردن آن داریم می‌تواند در ریکاوری پس از گرمازدگی مفید باشد.

بهترین میوه برای درمان گرمازدگی: 12. انگور

انگور هم مثل آناناس یک معجزه در بین میوه‌هاست. حتی اگر کاری به فرآورده‌های انگور مثل شیره و سرکه نداشته باشیم، باید اعتراف کنیم صرف نظر از طعم فوق‌العاده‌ی مدل‌های مختلف انگور، خواص آن برای خیلی از بیماری‌ها از جمله گرمازدگی موثر است.

دانه‌های پرآب انگور سرشار از آنتی اکسیدان، قندهای طبیعی و ویتامین‌های موثر است که در جلوگیری از ضعف‌های ناشی از قرار گرفتن در معرض گرما مفید واقع می‌شود. انگور طبع بدن را سرد می‌کند و دمای بدن را متعادل نگه می‌دارد. بدون شک در کنار هندوانه و طالبی و صد البته آناناس و انبه، انگور یکی از بهترین میوه ها برای درمان گرمازدگی به شمار می‌رود.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 13. گلابی

اگر با اصطلاحات طب سنتی آشنا باشید، معمولا در وصف میوه گلابی عبارت سرد و تر را به کار می‌برند. مصرف گلابی هم ‌مثل خیلی از میوه‌های تابستانه می‌تواند در رفع علائم گرمازدگی مفید باشد. مصرف گلابی برای کاهش تب بیمار و حرارت درونی بدن توصیه می‌شود. گلابی به دلیل بافت آبدار و طعم دل‌انگیز در برطرف کردن عطش و افت قندخون ناشی از ضعف پس از گرمازدگی مفید است.

بهترین میوه برای گرمازدگی: 14. میوه کاکتوس

اگر چالش‌های مربوط به چیدن و پوست کندن میوه کاکتوس را لحاظ نکنیم، این میوه یک معجزه در سرزمین‌های گرمسیری است. میوه کاکتوس که محلی‌ها به آن انجیرتیغی هم می‌گویند، سرشار از الکترولیت‌های پتاسیم و منیزیم است. این الکترولیت‌ها در فرآیند گرمازدگی با شدت زیادی از دست می‌روند و سبب گرفتگی عضلات هم می‌شوند. میوه کاکتوس یک کپسول طبیعی از الکترولیت‌های ضروری است. بعلاوه بافت آن رطوبت را در خود حفظ می‌کند، به همین دلیل است که در گذشته تکه‌ای از آنرا در دهان می‌گذاشتند تا به مرور ویتامین‌ها و آب آن جذب بدن شود. خواص ضد التهابی دارد و آثار ضعف ناشی از تنش‌های حرارتی گرمازدگی را برطرف می‌کند، قند خون را تنظیم کرده و آبرسانی را بی سروصدا برای بدن انجام می‌دهد. اگر طعم آنرا دوست ندارید از ترکیب آن در اسموتی‌ها و یا نوشیدنی‌های فصل گرما غافل نشوید. در این لیست هیچ میوه‌ای بیشتر از میوه‌ی کاکتوس شایسته‌ی لقب بهترین میوه برای درمان گرمازدگی نیست.

بهترین نوشیدنی برای جلوگیری از گرمازدگی:

ایرانی‌ها که عمدتا در زیست بوم گرم و خشک زندگی می‌کنند از دیرباز با این چالش دست و پنجه نرم کرده‌اند. تابحال برایتان سوال نشده این حجم از شربت‌های سنتی با دانه‌های شربتی مختلف چطور و از کجا وارد فرهنگ تغذیه ایرانیان شده است؟

یکی از بهترین راهکارهای مقابله با گرمازدگی و ضعف‌های ناشی از آن نوشیدن شربت‌ با میزان قند کم است. شربت خاکشیر با تخمه شربتی، شربت آبلیمو و نعنا، موهیتو، نوشیدنی‌های گیاهی مثل سکنجبین و … از بهترین نوشیدنی‌های سنتی و طبیعی برای درمان گرمازدگی به شمار می‌آیند.

برای جلوگیری از ابتلا به گرمازدگی چه خوراکی‌هایی را کمتر بخوریم؟

وقتی قرار باشد یک ظرف بزرگ سوخاری خوشمزه بخوریم، خیلی بعید است که به عوارض احتمالی بعد از آن که ممکن است اصلا برای ما رخ ندهد فکر کنیم. اما خوب است بدانیم که گرمازدگی هر سال جان تعداد زیادی از انسان‌ها را در سراسر جهان می‌گیرد.

در بخش قابل توجهی از این موارد رژیم غذایی سهل‌انگارانه‌ی آنها از جمله عادت به مصرف پر حجم فست فود در فصول گرما، به اندازه‌ی خود گرما در وخامت حال این افراد نقش داشته است. اگر خودتان یا اعضای خانواده‌تان سابقه بدحالی ناشی از گرمازدگی در فصول گرما را دارید، خوب است در مدت تابستان، غذاهای بسیار تند (که سبب التهاب معده و افزایش دمای بدن می‌شود) و غذاهای بسیار چرب و سرخ شده را کمتر مصرف کنید.

منبع مطلب